zaterdag, november 25, 2017
Keuze van de Redactie
U bent hier: Home / Rubrieken / Maatschappij & Welzijn / De onafhankelijke rechter als lid van een politieke partij
De onafhankelijke rechter als lid van een politieke partij

De onafhankelijke rechter als lid van een politieke partij

  • Nederland
  • De onafhankelijke rechter bestaat niet. Zijn oordeel is zo objectief en onafhankelijk als zijn keurslijf hem toestaat. Het lidmaatschap van een politieke partij van een rechter illustreert diens subjectiviteit maar vergroot haar niet. De discussie daarover is daarom zonder doel en feitelijk gevolg.
  • eduGrw-pubs
  • edugrw@gmail.com
  • ard van de steur-aftellen begonnen

De onafhankelijke rechter bestaat niet. Het eenvoudigst valt dit aan te tonen met het feit dat rechters mensen zijn en dat hersenen van mensen hem beletten geen oordelen op voorhand te hebben. Deze eigenschap maakt deel uit van de overlevingsmechanismen en schijnt zelfs niet eens voorbehouden te zijn aan de menselijke soort.

Bij de sluimerende discussie in hoeverre rechters lid mogen zijn van een politieke partij kan dit argument volstaan, maar heel bevredigend is hij niet.

Strikt genomen moet het antwoord op de lidmaatschapsvraag luiden ‘NEE’; een rechter moet objectief en onafhankelijk tegen de wereld kunnen aankijken en het lidmaatschap van een politieke partij is een uiting van het tegendeel. Dit met de uitdrukkelijke restrictie dat het onderwerp beperkt is tot de Nederlandse samenleving, want zoals ik eerder schreef dragen rechters mondiaal gezien enorm bij aan de instandhouding van verkeerde regiems (zie ‘Ard van der Steur, aftellen begonnen’ 7 febr.16). Rechters worden in Nederland geselecteerd op hun juridische kundigheid, waaronder mede wordt verstaan het los van conventies kunnen oordelen. Het kunnen, het willen en het doen liggen echter in het algemeen niet op eenzelfde lijn, ook niet bij het vormen van een oordeel door de rechter. De drie stadia volgen elkaar in deze volgorde samenhangend op en of men uiteindelijk inderdaad het kunnen en willen laat overgaan in het doen is een resultante van meerdere factoren, waaronder beïnvloeding. Beïnvloedingsfactoren zijn voor de rechter o.m. maatschappelijke druk, collegiale druk en in samenhang daarmee het conformeren van de rechter aan bestendig beleid binnen de betreffende rechterlijke organisatie (dwz het beleid zoals rechtbank of Hof binnen het arrondissement gebruikelijk is in soortgelijke gevallen te oordelen, soms zelfs los van de verschillen in feiten). Objectief is dit allerminst, maar het is wel de praktijk van alle dag. Om het te verbeelden in neutrale termen: een gereformeerde rechter zal eerder tot (in Nederland recent strafrechtelijk opgeheven) blasfemie oordelen dan een atheïstische. De vraag is of dit bezwaarlijk is. Immers, zou ook de rechterlijke macht niet een afspiegeling moeten zijn van de diversiteit die in de samenleving heerst? Nee absoluut niet; rechters worden immers niet gekozen en zij vertegenwoordigen geen personen. Toch is de onvermijdelijke praktijk dat de uitslag van een proces (in wisselende mate) afhangt van de rechter die voorzit en diens opvattingen en dat die uitslag dus mogelijk anders zou kunnen zijn als een andere rechter er zich over had gebogen. Zo bezien lijkt er van objectieve rechtspraak geen sprake te zijn; zoveel rechters, zoveel oordelen, natuurlijk binnen de mogelijkheden die de wetgeving biedt. En dat zijn er veel. Heel veel waar het om morele aspecten gaat, waar de rechter juist zijn persoonlijke levensbeschouwelijke opvatting doorslaggevend kan laten zijn.

Als de praktijk dus al zo is dat levensbeschouwing en wereldbeeld geen criteria leveren voor de benoemingsprocedure  van een lid van de rechterlijke macht is het ook zinloos om het (openlijke) lidmaatschap van een politieke partij als beperkende factor aan te merken, hoe zeer dit ook objectief bezien strijdt met de onafhankelijkheidsgedachte. Het illustreert echter bij uitstek dat ook een rechter behept is met vooroordelen zoals elke burger in de samenleving. Het illustreert ook dat de voorgestane onafhankelijkheid van de rechtspraak zich richt op en beperkt tot het ontbreken van bemoeienis van de overheid in de uitvoering. Hij richt zich niet op die van de rechter zelf, die van bovenaf, van onderaf en van binnenuit klem zit in zijn keurslijf.

Het lidmaatschap maakt daarom geen grotere inbreuk op de onafhankelijkheid en de objectiviteit van de rechtspraak dan dat alle verdere eigenschappen van de rechter als mens al doen. De discussie over de aanvaardbaarheid van het lidmaatschap ontbeert daarom een praktisch doel.

Over edugrw

Schrijf Uw Reactie

Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *

*

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Kies de person met
de hand omhoog *

Scroll To Top