woensdag, november 22, 2017
Keuze van de Redactie
U bent hier: Home / Bronnen / Culturele Instellingen / Spanning en intrige in ‘Félix Vallotton: Het vuur onder het ijs’
Spanning en intrige in ‘Félix Vallotton: Het vuur onder het ijs’

Spanning en intrige in ‘Félix Vallotton: Het vuur onder het ijs’

  • Nederland
  • 14 februari t/m 1 juni 2014 in het Van Gogh Museum in Amsterdam Wat broeit er onder de koele afstandelijkheid in de schilderijen en grafiek van de Frans-Zwitserse kunstenaar Félix Vallotton (1865-1925)? Dat is vanaf 14 februari te zien in de tentoonstelling Félix Vallotton: Het vuur onder het ijs in het Van Gogh Museum. Zo’n 60 schilderijen, uitgeleend door internationale musea en privéverzamelaars, laten samen met 40 prenten uit de collectie van het Van Gogh Museum de spanning en emoties zien in Vallottons intrigerende oeuvre, waarin niets is wat het lijkt.
  • Félix Vallotton, De haat, 1908, Musées d'Art et d'Histoire de la Ville de Genève
  • Van Gogh Museum
  • http://www.vangoghmuseum.nl
  • info@vangoghmuseum.nl
  • http://www.vangoghmuseum.nl/vgm/index.jsp?page=336170&lang=nl

Het vuur onder het ijs

Het Van Gogh Museum bezit een grote collectie werken op papier van de Nabis (Hebreeuws voor profeten), de invloedrijke Franse kunstenaarsgroep die eind 19e eeuw een nieuwe weg insloeg naar een sterk decoratieve kunst. Van Félix Vallotton, een belangrijk Nabis-lid en tijdgenoot van Vincent van Gogh, bezit het museum bijzondere houtsneden die nu samen met Vallottons schilderijen getoond worden.

Vallotton begon als portretschilder maar kreeg internationale bekendheid door zijn krachtige zwart-wit houtsneden. Het is baanbrekend werk met een ongeëvenaarde stijl en uitstraling: in de prenten is steeds een onderhuidse of erotische spanning of dreiging voelbaar en onder de humor gaat meestal maatschappijkritiek schuil. Vallotton was een meester in observeren, een sombere, bittere man die afstand hield tot de wereld maar deze scherp waarnam in al zijn wreedheid en absurditeit. Zijn schilderijen tonen de dagelijkse werkelijkheid maar geven haar tegelijkertijd een vervreemdende sfeer. De afstandelijkheid waarmee hij onderwerpen toont contrasteert met de diepere emoties die erin verbeeld zijn. Wat speelt zich af tussen de figuren, wat broeit er onder dat gladde oppervlak, welke emoties sluimeren onder die koele afstandelijke schilderstijl? Kortom: wat is ‘het vuur onder het ijs’?

In korte tijd ontwikkelde Vallotton een persoonlijke stijl die – gevoed door zijn experimenten met houtsneden, studie van Japanse prenten en interesse voor fotografie – wordt gekenmerkt door een gladde afwerking, een ‘koele’ sfeer en een geraffineerd kleurgebruik. De nadruk ligt op lijnen en contouren, de afbakening van vormen en er is weinig dieptewerking. Hij werkte in verschillende genres, van portretten, landschappen en stillevens tot naakten en stadsgezichten, waarbij hij traditionele thema’s op een moderne manier weergaf. De tentoonstelling presenteert een rijk overzicht van Vallottons oeuvre, zijn esthetische en maatschappelijke opvattingen en zijn complexe persoonlijkheid aan de hand van de volgende zeven thema’s.

Weelderige materie

Félix Vallotton, Terug van zee, 1924, Musées d’Art et d’Histoire de la Ville de Genève, schenking van de Société auxiliaire du musée, 1929Vallottons stillevens en naakten tonen zijn vakmanschap in het schilderen van materie, of dat nu huid, vlees, een bloem of vrucht was. De vrouw in Terug van zee kijkt ons aan alsof we haar hebben gestoord bij het lezen. Vallotton besteedde veel aandacht aan de weergave van de stoffen, haar gebronsde huid en felblauwe ogen, en het effect van de glanzende jurk. Door de jurk af te laten zakken speelt hij met erotiek, met wat we zien en wat we vermoeden.

De kracht van het zwarte vlak

Félix Vallotton, De gezondheid van de ander (Intimités IX), 1898, Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)Vallottons houtsneden tonen een krachtige beeldtaal van zwarte vlakken en spaarzame witte lijnen. In zijn prenten sneed hij maatschappelijke vraagstukken aan, zoals het politieoptreden bij een demonstratie, of een executie. Ook verbeeldde hij de intieme binnenwereld van de gegoede burgerij in een reeks interieurs waarin een verstoorde man-vrouw verhouding zichtbaar wordt. Het hoogtepunt van zijn grafisch oeuvre was de serie van tien prenten Intimités, waarin een man en vrouw elkaar ontmoeten in intrigerende scènes met erotische lading en suggestieve titels.

Vlakke perspectieven

Félix Vallotton, De bal, 1899, Musée d’Orsay, Parijs, legaat van Carle Dreyfus, 1953In zijn landschappen vervormde Vallotton het beeld zodanig dat alle diepte verdween. Hij schilderde niet naar de natuur maar op basis van schetsen en foto’s. Zo schiep hij droomlandschappen die niet in de werkelijkheid terug te vinden zijn. Ze kenmerken zich door platte vlakken, vereenvoudigde vormen – geïnspireerd door Japanse prenten – en een sterk gevoel van melancholie. Een prachtig voorbeeld hiervan is De bal; hierin combineerde Vallotton twee standpunten en liet ze in elkaar overvloeien.

Mythologie en oorlog

Félix Vallotton, De haat, 1908, Musées d’Art et d’Histoire de la Ville de GenèveIn zijn schilderijen met mythologische scènes becommentarieerde Vallotton zijn eigen tijd. Het beeld van vrouwen als dominante, agressieve wezens komt overeen met het gevoel dat veel mannen hadden bij de emancipatiegolf aan het einde van de 19de eeuw. Voor Vallotton toonde zijn schilderij De haat, een man die met verachting neerkijkt op zijn woedende, onverzoenlijke vrouw, de waarheid over de verhoudingen tussen man en vrouw. Het resultaat van echt geweld verbeeldde hij in de indrukwekkende schilderijen die hij over de Eerste Wereldoorlog maakte.

De beklemming van het interieur

Een serie interieurs toont scènes van man en vrouw in een theaterachtige setting: een burgerlijke, huiselijke omgeving waarin verleiding of bedrog plaatsvindt. Deze werken vertellen veel over de persoonlijkheid van Vallotton en zijn kijk op de vrouw en het huwelijk.

Idealisme en zuiverheid van de lijn

Vallottons portretten en naakten doen geïdealiseerd en tijdloos aan maar zijn tegelijkertijd realistisch. De nadruk ligt op de lijn, onder invloed van klassieke meesters als Jean-Auguste-Dominique Ingres.

Bevroren erotiek

Bij Vallottons schilderijen van naakten contrasteren de in zachte tinten geschilderde lichamen met de kille, kale omgeving. De sensualiteit blijft op afstand, het zijn ongenaakbare vrouwen.

Verdieping met Zondaglezingen, Vrijdagavonden en catalogus

Bezoekers kunnen de Zondaglezingen en de Vrijdagavonden bijwonen die in het teken van Vallotton staan. Bij de tentoonstelling verschijnt de catalogus Félix Vallotton. Het vuur onder het ijs in Nederlands en Engels.

De tentoonstelling is georganiseerd door het Musée d’Orsay en de Réunion des Musées nationaux – Grand Palais in Parijs, in samenwerking met het Van Gogh Museum en het Mitsubishi Ichigokan Museum in Tokio en Nikkei Inc. Met speciale steun van de Musées d’Art et d’Histoire, Genève en het Musée cantonal des Beaux-Arts, Lausanne. De tentoonstelling wordt mogelijk gemaakt met de steun van de Zwitserse kunstraad Pro Helvetia. De tentoonstelling is vanaf 14 februari tot en met 1 juni 2014 dagelijks open vanaf 9 uur.

Over Content Editor V

Content editor of PressCenter website.

Schrijf Uw Reactie

Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *

*

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Kies de person met
de hand omhoog *

Scroll To Top